Connect with us

1932’deki ilk Türk Dili Kurultayı’nın açılış günü olan 26 Eylül, ülkemizde “Dil Bayramı” olarak kabul edilmiştir.

Cumhuriyet’in ilanından sonra kurulan pek çok kurumun en önemlilerinden biri olan Türk Dil Kurumu’nun kuruluş tarihi 12 Temmuz 1932’dir. Atatürk bir milletin var olabilmesi için en önemli unsurlardan birinin dil olduğuna inanırdı. Atatürk’ün dile verdiği bu önem doğrultusunda en başta Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti kuruldu. Millet olmanın en önemli unsurlarından birinin dil olduğunu fark eden Atatürk, 11 Temmuz 1932 akşamı yemek masasında yanında bulunanlara:“Dil işlerini düşünmek zamanı gelmiştir. Ne dersiniz?” diye sorar. Masada bulunanların hemen harekete geçmek konusunda Ata’ya katılması üzerine: “Öyle ise Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti gibi bir de ona kardeş bir dil cemiyeti kuralım. Adı Türk Dili Tetkik Cemiyeti olsun.” diyerek Türk Dil Kurumunu kurmaya karar verir.

Ertesi gün Samih Rifat, Ruşen Eşref, Celâl Sahir ve Yakup Kadri İçişleri Bakanlığına giderek başvuruda bulunurlar. Sonradan adı Türk Dil Kurumu olarak değiştirilen Türk Dili Tetkik Cemiyeti o gün kurulmuş olur.

 
Türk Dil Kurumunun kurulmasından sonra  başlayan çalışmalar devam ederken, Türk Dil Kurultayının tohumları da atılmıştır. Bu coşku ve sevinç ile birlikte Türk Dil Kurultayı toplanır. Kurultaya çok sayıda bilim adamı, gazeteci, yazar, devlet adamı ve sanatçı gibi dönemin önde gelenleri katılır. Türk dilinin  gelişmesi, özleşmesi, zenginleşmesi için Türk Dil Kurultaylarının çok önemli katkıları bulunmuştur.
 
 

Yaklaşık 2 yıldır SÜPER AKTÜEL sitesinde editorlük yapan Cemil YILDIRIM, BİLİM ve SAĞLIK köşesinde yazılar yazmaktadır.

Advertisement

GÜNCEL

Cumhuriyet Bayramı

Published

on

Cumhuriyet Bayramı, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 29 Ekim 1923’te Cumhuriyet yönetimi ilan etmesi anısına her yıl 29 Ekim günü Türkiye’de ve Kuzey Kıbrıs’ta kutlanan bir millî bayramdır.

Cumhuriyetin İlanı

Mustafa Kemal Paşa 19 Mayıs 1919’da Osmanlı hükümeti tarafından, bölgede düzeni sağlaması için devletinin bir gemisi ile Samsun’a gönderilmiştir. Ülkenin çoğu ilinde kongreler düzenlemiş ve “Tek bir egemenlik var, o da milli egemenliktir. Milletin egemenliğini, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.” ilkesiyle, yurdun her tarafından gelen ulus temsilcilerini 23 Nisan 1920 günü Ankara’da Büyük Millet Meclisi’nde toplamıştır. Meclis Mustafa Kemal Paşa’yı ‘Meclis Başkanı’ seçmiştir. Mustafa Kemal Paşa’nın önderliğinde Büyük Millet Meclisi, Türk Kurtuluş Savaşı’nı başlatmıştır. Halk ve düzenli ordular düşman kuvvetlerine karşı savaş vermiş, omuz omuza mücadele etmiştir.

Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlanmasının ardından TBMM 1 Kasım 1922’de saltanatı kaldırmıştır. Padişah Vahdettin, vatan haini ilan edilmiş ve yurdu terk etmiştir.

24 Temmuz 1923 günü İsviçre’nin Lozan şehrindeki Lozan Üniversitesi’nde, Türkiye Büyük Millet Meclisi temsilcileri ile İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Yunanistan, Romanya, Bulgaristan, Portekiz, Belçika, SSCB ve Yugoslavya temsilcileri Lozan Barış Antlaşması’nı imzalamıştır. Bu antlaşma ile yeni bir devletin temelleri atılmış fakat devletin yönetim biçimi henüz belirlenmemiştir.

İkinci dönem Büyük Millet Meclisi, 11 Ağustos’ta ilk toplantısını yapmıştır ve 13 Ekim’de Ankara, başkent ilan edilmiştir. Bu dönemde Atatürk, egemenliğin ulusa dayandığı bir sistem olan cumhuriyet yönetiminin ilanı için hazırlıklar yapmaya başlamıştı. Atatürk 28 Ekim akşamı yakın arkadaşlarını Çankaya’da yemeğe çağırmış ve “Yarın cumhuriyeti ilan edeceğiz,” demiştir.

29 Ekim günü Atatürk, milletvekilleri ile görüştükten sonra taslağı hazırlanan “Cumhuriyet” önergesini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne vermiştir. Meclis önergeyi kabul etmiştir ve böylece Türkiye Devleti’nin yeni yönetimi biçimi Cumhuriyet, yeni ismi “Türkiye Cumhuriyeti Devleti” olarak belirlenmiştir. Atatürk, kurulan Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk cumhurbaşkanı olmuştur. Halk da cumhuriyetin ilanını sevinç ve coşku ile karşılamıştır.

Cumhuriyette, Atatürk’ün de söylediği gibi, egemenlik kayıtsız şartsız ulusundur. Ulus, kendini yönetme yetkisini, kendilerine temsil eden milletvekilleri aracılığı ile kullanır. Cumhuriyet yönetiminde, yurttaşın seçme ve seçilme hakkı vardır. Seçilen temsilciler, yasaları tasarlar ve yöneticileri ulus adına denetler. Ulus, seçimle yöneticileri seçebilir.

Bayram Olarak Kabul Edilişi
29 Ekim 1923’te TBMM, Teşkilât-ı Esasiye Kanunu (1921 Anayasası)’nda yaptığı değişiklikle, devletin yönetim biçimini cumhuriyet olarak ilan etmiştir. Aynı gece bu ilan, atılan 101 pare top ile kutlanmıştır. 1924 yılında ise cumhuriyetin ilanı şenliklerle kutlanmıştır.

2 Şubat 1925’te, Hariciye Vekaleti’nce (Dışişleri Bakanlığı) düzenlenen bir kanun teklifinde 29 Ekim’in bayram olması önerilmiştir. Bu teklif Meclis Anayasa Komisyonu tarafından incelenmiş ve 18 Nisan’da karara bağlanmıştır. 19 Nisan’da ise teklif TBMM tarafından kabul edilmiştir. 628 sayılı bu kanun ile 29 Ekim, 1925’ten itibaren ülke içinde ve dış temsilciliklerde bayram olarak kutlanmaya başlamıştır.

Continue Reading

GÜNCEL

Türk Dünyası Filmleri Günü

Published

on

Türk Dünyası Filmleri Günü, ilk kez 8. Ankara Film Festivali kapsamında gösterilen filmler ile birlikte kutlanmıştır. Kısa Türk Dünyası Filmleri Günü şiirleri için sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. 1996 yılından itibaren kutlanılmaya başlayan Türk Dünyası Filmleri Günü, her yılın 19 Mart tarihinde kutlanır.

Continue Reading

GÜNCEL

Dünya Tüketici Hakları Günü

Published

on

15 Mart Dünyada aslında Dünya Tüketici Hakları Günü olarak kutlanmaktadır. Bu tarihin, yani 15 Mart’ın Dünya Tüketici Hakları Günü olarak anılmasının sebebi aslında, 15 Mart 1962 yılında ABD’nin o dönemdeki başkanı John Fitzgerald Kennedy’nin Temsilciler Meclisi’nde yaptığı konuşmada ilk kez Tüketici Hakları diye bir kavramdan söz etmesi sebebiyle başlamıştır. 1985 yılında ise Birleşmiş Milletler aldığı kararla bu konuşmanın yapıldığı tarihi, yani 15 Mart’ı Dünya Tüketici Hakları günü ilan ediyor ve Uluslar arası tüketici örgütleri de bu günü her yıl kutlamaya devam ediyor. Uluslar arası Tüketici Örgütü’nün Dünyanın 105 ülkesinde üyesi bulunmaktadır

15 Mart 1962 yılında ABD’nin o dönemdeki başkanı John Fitzgerald Kennedy’nin Temsilciler Meclisi’nde yaptığı konuşmada ilk kez Tüketici Hakları diye bir kavramdan söz etmesi sebebiyle dünyada Dünya Tüketici Hakları olarak kutlanmaktadır. Birleşmiş Milletler ise 1985 yılında aldığı bir karar ile bu konuşmanın yapıldığı tarihi, yani 15 Martı Dünya Tüketici Hakları ilan ederek resmileştirmiştir. Ülkemizde Dünya Tüketiciler Günü adıyla kutlanmakta olup, ayrıca 15-21 Mart tarihlerini içine alan haftada da Tüketici Haftası kutlanmaktadır. Bu önemli gün ve haftada sadece tüketicinin nasıl korunacağı ya da tüketici hakları gündeme gelmemekte, topluma tüketicilik hakkında bilgilendirilerek gelecek nesillere sürdürülebilir bir dünya bırakmak amaçlanmaktadır. 2017 yılında Dünya Tüketiciler Hakları Günü ya da Dünya Tüketici Günü 15 Mart Çarşamba günü; Tüketici Haftası ise 15 Mart Çarşamba ile Salı günleri arasındadır.

Continue Reading

POPÜLER BİLGİLER